γράφει ο Δημήτρης Καλούπης.
Η ψηφιακή μεταμόρφωση των επιχειρήσεων δεν είναι πλέον ένα σχέδιο για το μακρινό μέλλον. Είναι μια διαδικασία που αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο εκδίδουμε τιμολόγια, παρακολουθούμε εμπορεύματα, συνεργαζόμαστε με λογιστήρια και επικοινωνούμε με τις φορολογικές αρχές.
Στην Ελλάδα, οι πρόσφατες αποφάσεις της ΑΑΔΕ μεταθέτουν σημαντικές προθεσμίες. Στην Ευρώπη, η μεταρρύθμιση VAT in the Digital Age (ViDA) δημιουργεί σταδιακά ένα νέο πλαίσιο ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ψηφιακής αναφοράς συναλλαγών.
Το ερώτημα για τις επιχειρήσεις δεν είναι μόνο πότε θα εφαρμοστεί η επόμενη υποχρέωση. Είναι αν τα συστήματα και οι διαδικασίες τους μπορούν να ανταποκριθούν.
Νέο χρονοδιάγραμμα ηλεκτρονικής τιμολόγησης
Με την απόφαση Α.1197/30.09.2026, η ΑΑΔΕ μεταθέτει το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου.
Η αλλαγή προσφέρει πρόσθετο χρόνο προετοιμασίας. Δεν πρέπει όμως να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η ψηφιακή τιμολόγηση αναβάλλεται επ’ αόριστον.
Για τις επιχειρήσεις, η προετοιμασία περιλαμβάνει περισσότερα από την επιλογή ενός προγράμματος έκδοσης τιμολογίων. Απαιτεί έλεγχο της συνεργασίας με το λογιστήριο, της ορθότητας των φορολογικών δεδομένων, της δυνατότητας διαβίβασης και της διαχείρισης πιθανών αποτυχιών.
Ψηφιακά δελτία αποστολής: Από την έκδοση στην πραγματική παραλαβή
Με την απόφαση Α.1198/30.09.2026 μετατίθεται επίσης η έναρξη της δεύτερης φάσης της ψηφιακής διακίνησης αγαθών.
Εδώ βρίσκεται μια ιδιαίτερα ουσιαστική αλλαγή: η ψηφιακή παρακολούθηση δεν περιορίζεται στο γεγονός ότι ένας προμηθευτής έστειλε εμπορεύματα.
Πρέπει να μπορεί να αποτυπωθεί τι πραγματικά παραδόθηκε, τι παραλήφθηκε, αν υπήρξαν αποκλίσεις και πώς αντιμετωπίστηκαν.
Ας υποθέσουμε ότι μια επιχείρηση αποστέλλει 100 τεμάχια, αλλά ο πελάτης παραλαμβάνει μόνο 95. Η ψηφιακή διαδικασία πρέπει να επιτρέπει τη σωστή καταγραφή της διαφοράς και την απαραίτητη τακτοποίησή της.
Αυτό έχει άμεση σημασία για το εμπόριο, τις αποθήκες, τις μεταφορές και τις επιχειρήσεις με πολλαπλά σημεία παραλαβής.
Το myDATA εξελίσσεται σε σύστημα διαχείρισης συναλλαγών
Η έκδοση 2.0.2 των τεχνικών προδιαγραφών myDATA περιλαμβάνει λειτουργίες που υποστηρίζουν πιο σύνθετες διαδικασίες διακίνησης και παραλαβής αγαθών.
Προβλέπονται, μεταξύ άλλων, δυνατότητες συσχέτισης παραστατικών παραλαβής, συγκεκριμένες διαδικασίες ακύρωσης, πληροφορίες μεταφοράς και ενημέρωση της κατάστασης ενός δελτίου.
Για μια επιχείρηση, το πρακτικό ζητούμενο είναι απλό: να μπορεί να γνωρίζει με αξιοπιστία τι έχει εκδώσει, τι έχει αποστείλει, τι έχει παραληφθεί και ποια παραστατικά χρειάζονται διόρθωση.
Όσο πιο αυτοματοποιημένη και συνεπής είναι αυτή η διαδικασία, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος λαθών και χειροκίνητων συμφωνιών.
Η Ευρώπη ετοιμάζει το επόμενο βήμα
Το VAT in the Digital Age (ViDA), που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, μετασχηματίζει σταδιακά το ευρωπαϊκό σύστημα ΦΠΑ.
Από την 1η Ιουλίου 2030 προβλέπονται νέες απαιτήσεις ψηφιακής αναφοράς για τις ενδοενωσιακές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, με βάση την ηλεκτρονική τιμολόγηση.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερα δομημένα δεδομένα, καλύτερη διαλειτουργικότητα και λιγότερη εξάρτηση από αποσπασματικές, χειροκίνητες διαδικασίες.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με την υπόλοιπη Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η επιλογή λογισμικού δεν θα πρέπει να εξετάζει μόνο τις σημερινές ελληνικές υποχρεώσεις, αλλά και τη δυνατότητα μελλοντικής προσαρμογής.
Τεχνητή νοημοσύνη: Η επόμενη ευκαιρία για τα λογιστήρια
Παράλληλα με τη νομοθετική συμμόρφωση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα των οικονομικών υπηρεσιών.
Η αυτόματη ανάγνωση παραστατικών, η αναγνώριση αποκλίσεων, η συμφωνία δεδομένων και η υποβοήθηση στη διόρθωση σφαλμάτων αποτελούν πεδία με ουσιαστικές δυνατότητες.
Το ζητούμενο δεν είναι να αντικατασταθεί η λογιστική κρίση από έναν αλγόριθμο. Είναι να περιοριστεί ο χρόνος που δαπανάται σε επαναλαμβανόμενες εργασίες και να ενισχυθεί ο έλεγχος των συναλλαγών.
Τι πρέπει να κάνουν σήμερα οι επιχειρήσεις;
Τρεις κινήσεις αξίζουν προτεραιότητα:
- Να επιβεβαιώσουν τις υποχρεώσεις και τις προθεσμίες τους με τον λογιστή και τον πάροχο λογισμικού.
- Να ελέγξουν τις διαδικασίες αποστολής και παραλαβής αγαθών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις αποκλίσεων και επιστροφών.
- Να αξιολογήσουν αν το ERP ή το λογιστικό τους σύστημα μπορεί να εξελίσσεται, υποστηρίζοντας νέες απαιτήσεις και αυτοματισμούς.
Η ψηφιακή συμμόρφωση είναι υποχρέωση. Η αξιοποίησή της για καλύτερη οργάνωση, λιγότερα λάθη και αποτελεσματικότερη λειτουργία είναι επιχειρηματική επιλογή.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη ευκαιρία της επόμενης περιόδου.
Πηγές
- ΑΑΔΕ, Α.1197/30.09.2026: https://aade.gr/egkyklioi-kai-
apofaseis/1197-30-09-2026 - ΑΑΔΕ, Α.1198/30.09.2026: https://aade.gr/egkyklioi-kai-
apofaseis/1198-30-09-2026 - ΑΑΔΕ, myDATA: https://www.aade.gr/mydata/
tehnikes-prodiagrafes- ekdoseis-mydata - Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ViDA: https://taxation-customs.ec.
europa.eu/taxation/vat/vat- digital-age-vida_en
