130x180 books

130x180 monopati

130x107mathisi

130x300 unicef

 
130x180 amnesty

130x130 warchild


130x130 reporters

130x180 doctors sans


130x180 warchild

130x180 apopseis


130x130 cancer

130x180 twitter

130x300 books

 

 

Διαφήμιση
Πέμπτη, 22 Φεβρουάριος 2018 10:22

Από την πολιτική επικοινωνία στην κομματική μετα-ιδεολογία

  Βασίλης Βρανάς

γράφει ο Βασίλης Βρανάς.


Το 2009 το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδας έφτασε σε τόσο υψηλά επίπεδα που το δημόσιο χρέος κατέστη μη βιώσιμο, με συνέπεια τον Απρίλιο του 2010 η χώρα να αναγκαστεί να μπει, ως γνωστόν, σε μηχανισμό στήριξης. Προϋπόθεση για την έναρξη της στήριξης, ήταν η δημοσιονομική εξυγίανση η οποία και ξεκίνησε ένα μήνα μετά, με την εξαγγελία μέτρων λιτότητας από την κυβέρνηση Παπανδρέου. Η έναρξη της περιόδου των μνημονίων δεν ξεκίνησε ανέφελα βέβαια, αλλά συνοδεύτηκε από σωρεία αντιδράσεων τόσο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όσο και από τους έλληνες πολίτες.

 

Οι οξύτατες αντιδράσεις έφεραν αλλαγές στην πολιτική ζωή της Ελλάδας και ενδεικτικό των αλλαγών είναι ότι από την εποχή της έναρξης των μνημονίων, τα ηνία της χώρας έχουν αναλάβει έξι διαφορετικοί Πρωθυπουργοί, άλλοτε εκλεγμένοι (Παπανδρέου, Σαμαράς και Τσίπρας) και άλλοτε μεταβατικοί (Παπαδήμος) ή υπηρεσιακοί (Πικραμμένος και Θάνου). Οι αλλαγές δεν ήταν μόνο σε επίπεδο Πρωθυπουργών, αλλά και σε επίπεδο κομμάτων και βουλευτών. Βουλευτές άλλαξαν κόμμα ή έγιναν ανεξάρτητοι, ενώ σε επίπεδο κομμάτων παρατηρούνται τρία φαινόμενα: α) Κόμματα έμειναν εκτός Βουλής β) Κόμματα εισήλθαν για πρώτη φορά στη Βουλή και γ) Νέα κόμματα έκαναν την εμφάνιση τους. Ειρήσθω εν παρόδω, στο τρίτο φαινόμενο οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι τα νέα κόμματα που προέκυψαν, δημιουργήθηκαν (ως επί το πλείστον) από τέως βουλευτές.

Συνοψίζοντας, την περίοδο της οκταετίας των μνημονίων, το πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας πέρα από κομματική πόλωση, λαϊκή δυσαρέσκεια και υφεσιακά μέτρα, γνώρισε και απειράριθμες ανακατατάξεις σε επίπεδο ιδεολογίας. Ιδεολογικοί αντίπαλοι βρέθηκαν να συγκυβερνούν, τέως κυβερνητικά στελέχη σχημάτισαν κόμματα αντίπαλα του κόμματος προέλευσής τους, βουλευτές που ήταν κατά των μέτρων λιτότητας και των αποκρατικοποιήσεων τελικά ψήφισαν όσα πολεμούσαν και τέλος βουλευτές αποχώρησαν από τα κόμματά τους και προσχώρησαν σε άλλα, χωρίς απαραίτητα να είναι στην ίδια πολιτική γραμμή πλεύσης με αυτά. Τουτέστιν, η πολιτική ώσμωση πέρα από την οικονομία της Ελλάδας και την καθημερινότητα των πολιτών επηρέασε και τις κομματικές ιδεολογίες που εκφράστηκαν από το 1974 και εξής.

Οι πολιτικές ιδεολογίες υπέστησαν τόσο σφοδρό πλήγμα, ώστε παραδοσιακοί ψηφοφόροι κομμάτων της Μεταπολίτευσης βρέθηκαν να ψηφίζουν κόμματα πολιτικής ιδεολογίας που ούτε καν φαντάζονταν ότι θα ψήφιζαν. Οι ετερόκλητες απαιτήσεις των πολιτών δημιούργησαν vertigo στην ιδεολογία των κομμάτων, διότι στην πολιτική τους ατζέντα έπρεπε να συγκεραστούν αυτές οι απαιτήσεις για να ικανοποιηθούν οι ψηφοφόροι. Ας εξετάσουμε επί παραδείγματι την περίπτωση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. ο οποίος έπρεπε για να πάρει και να διατηρήσει την εξουσία (χωρίς υπόνοια μομφής) να βρει ένα modus vivendi όπου:

α) Θα συνεργαστεί με την Δεξιά (οξύμωρο)

β) Θα κάνει αποκρατικοποιήσεις (κόντρα στην ιδεολογία του)

γ) Θα  συγκρουστεί με τους δανειστές χωρίς Grexit (ουτοπικό)

δ) Θα μειώσει το Δημόσιο (και πάλι κόντρα στην ιδεολογία του) και

ε) Θα αναγκαστεί να διατηρεί καλές σχέσεις με την Εκκλησία (πρωτόγνωρο)

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά των ετερόκλητων απαιτήσεων που πρέπει να καλύψει ένα κόμμα για να παραμείνει στην εξουσία ή να ανέλθει σε αυτήν. Είναι πρόδηλο ότι υπό τις απαιτήσεις αυτές είναι πρακτικά αδύνατο να μείνει ανόθευτη η πολιτική ιδεολογία ενός κόμματος και εκεί είναι το σημείο καμπής, όπου η πολιτική επικοινωνία αναλαμβάνει να δώσει τη λύση. Η επικοινωνία έρχεται σαν από μηχανής θεός και αντικαθιστά την ιδεολογία ώστε να μπορέσει να ικανοποιηθεί και να διευρυνθεί η εκλογική βάση των κομμάτων. Η πολιτική επικοινωνία είναι αυτή που θα δημιουργήσει για παράδειγμα την εικόνα σύγκρουσης με τους δανειστές, για να καλυφθεί το λαϊκό συναίσθημα, ενώ την ίδια ώρα τα υφεσιακά μέτρα λαμβάνονται κανονικά και το Grexit αποφεύγεται. Η πολιτική επικοινωνία επίσης, είναι αυτή που προτρέπει ένα κεντροδεξιό κόμμα να «κλέψει» κόσμο από την Δεξιά προβάλλοντας μεμονωμένα στελέχη τα οποία έχουν ή φαίνεται να έχουν δεξιές θέσεις και ρητορική.

Στο τέλος της ημέρας όμως, τα τελευταία οχτώ χρόνια της κρίσης, όποια κόμματα κι αν σχημάτισαν κυβέρνηση, όπου κι αν μετοίκησαν βουλευτές και όσοι Πρωθυπουργοί κι αν άλλαξαν, τελικά τα υφεσιακά μέτρα εφαρμόστηκαν και οι αποκρατικοποιήσεις δρομολογήθηκαν. Με εξαίρεση κομμουνιστικά, φασιστικά και αναρχικά κόμματα, όλο το υπόλοιπο πολιτικό φάσμα από Δεξιά (ΛΑΟΣ) μέχρι Αριστερά (ΣΥΡΙΖΑ) για λίγο ή πολύ πέρασε από την καρέκλα της εξουσίας. Αν πάρουμε ως δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει πλέον διαφύγει τον κίνδυνο και η ανάκαμψή της έχει δρομολογηθεί, τότε οφείλει να δρομολογηθεί και η ιδεολογική ανασυγκρότηση των κομμάτων το συντομότερο. Οι παρελκυστικές τακτικές που προσφέρει η πολιτική επικοινωνία οφείλουν να παύσουν. Τα κόμματα επιβάλλεται σε όλα τα θέματα να καταθέσουν τις θέσεις τους ανοικτά και οι θέσεις αυτές πρέπει να είναι εν τοις πράγμασι σύμφυτες με την ιδεολογία τους.

Εν κατακλείδι, δεδομένου ότι οι ιδεολογικές μάσκες έπεσαν εκατέρωθεν, είναι καιρός να παραδεχτούμε το τέλος των μεταπολιτευτικών ιδεολογιών και να περάσουμε στην αναζήτηση των μετα-ιδεολογιών. Οι πολιτικοί οφείλουν να λάβουν υπόψη τους τα νέα οικονομικά, διεθνή, θρησκευτικά, κλιματικά δεδομένα και θα καταθέσουν σύγχρονες και ξεκάθαρες ιδεολογικές ατζέντες. Στην εποχή όπου δεσπόζουν θέματα όπως τα κρυπτονομίσματα, το προσφυγικό ζήτημα, η Ισλαμοφοβία και η κλιματική αλλαγή, στην Ελλάδα βιώνουμε ακόμα διχαστικό κλίμα ρητορικής, με κεντρικό και εν τέλει αδιέξοδο προβληματισμό το ποιος είναι ο ψεύτης και ποιος ο κλέφτης…

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 12 Ιούνιος 2018 09:11

Προσθήκη νέου σχολίου

Το apopseis δημοσιεύει όλα τα σχόλια, πλην των υβριστικών. Τα σχόλια εκφράζουν μόνο τον συγγραφέα τους και δεν υιοθετούμε τις θέσεις που εκφράζονται σε αυτά. Αν αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο apospeis @ apopseis.gr


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Βασίλης Βρανάς

Βασίλης Βρανάς

Ο Βασίλης Βρανάς είναι Δρ. Φιλοσοφίας του Πανεπ/μίου Αθηνών.